|
dostarczanych przez lipidy pochodzi z
oliwy, zawierającej jednonienasycone kwasy tłuszczowe. Tłuszczu
zwierzęcego jest natomiast bardzo niewielu, poza korzystnym dla zdrowia
tłuszczem rybim, dostarczającym kwasów omega-3. Naukowcy uważają,
że to właśnie spożywanie nienasyconych tłuszczów, jako głównego
składnika diety, jest tym czynnikiem, który oddala ryzyko zgonu z
powodu różnych chorób. Nie należy się więc dziwić, że oliwa jest
niekiedy nazywana eliksirem młodości". Oliwa z oliwek stanowi
podstawowe źródło tłuszczu w diecie śródziemnomorskiej. Zawarte w
niej jednonienasycone kwasy tłuszczowe mają działanie przeciwmiażdżycowe,
dostarcza ona również ważnego antyoksydantu, jakim jest witamina E.
Ostatnio stwierdzono, że oliwa z oliwek zawiera też wiele innych związków
o charakterze antyoksydacyjnym. Warto nadmienić, że zbliżone do niej
właściwości ma także popularny u nas olej rzepakowy bezerukowy, który
zawiera większe ilości witaminy E.
Wyjątkowe miejsce w diecie śródziemnomorskiej
zajmują ryby morskie i owoce morza. Produkty te są również bardzo
bogatym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, a także białka,
np. 100 gramowy filet zaspokaja połowę dziennego zapotrzebowania
organizmu na ten składnik. Jest to ponadto białko lepiej przyswajalne
niż pochodzące z wołowiny, wieprzowiny czy baraniny. W rybach
znajduje się też wiele wapnia i fosforu, potrzebnych do utrzymania w
dobrym stanie kości. Wyjątkowo cenny jest jod - bez niego nie mogłaby
funkcjonować tarczyca. Trzeba jednak wiedzieć, że jod zawierają
tylko morskie gatunki ryb. Z kolei owoce morza - ostrygi, kraby, małże,
krewetki - są bogatym źródłem cynku, poprawiającego pracę całego
systemu nerwowego.
Dieta śródziemnomorska bazuje na dużych
ilościach gotowanych i surowych warzyw oraz owoców, ponadto na pełnoziarnistym
pieczywie, kaszach i makaronach. Występuje w niej dużo potraw z całymi
ziarnami zbóż, orzechami i warzywami strączkowymi, które są
znakomitym źródłem błonnika pokarmowego, chroniącego przed
nowotworem jelita grubego. Stosunkowo niewiele je się mięs, zwłaszcza
czerwonego (do 3-4 posiłków w tygodniu), przy jednoczesnym zwiększeniu
spożycia ryb, głównie morskich oraz drobiu. Ponadto potrawy są często
przyprawiane dużą ilością czosnku i cebuli, znanych ze swoich właściwości
przeciwbakteryjnych i obniżających ciśnienie krwi. Niewiele u używa
się soli, za to mnóstwo przypraw, w tym bazylię, rozmaryn, oregano,
tymianek, szałwię, kminek, z których wiele zawiera silne
przeciwutleniacze, chroniące przed miażdżycą. W diecie śródziemnomorskiej
spożywa się średnią ilość produktów mlecznych, głównie w
postaci chudych twarogów i jogurtów. Dopuszcza ona picie umiarkowanych
ilości wina. Przy czym naukowcy już dawno dowiedli, że najbardziej
korzystne jest wino czerwone, posiadające szczególne działanie
przeciwzakrzepowe i przeciwmiażdżycowe. Ponadto należy pić duże ilości
wody mineralnej, najlepiej niegazowanej.
Dieta śródziemnomorska pozwala
utrzymać prawidłową masę ciała, nie jest ciężkostrawna, ponieważ
mięso występuje w niej w ograniczonej ilości, a ponadto obce jest jej
zagęszczanie zup i sosów śmietana lub mąką. Potrawy przygotowuje się
w wodzie i na parze, piecze w folii, na ruszcie oraz grilu. Należy
jednak unikać smażenia w wysokich temperaturach i nigdy nie używać
powtórnie tej samej oliwy. Warzywa są spożywane w postaci gotowanej
oraz co jest jeszcze korzystniejsze dla zdrowia - na surowo. Sałatki
podaje się jako dodatek, ale też często jako osobne danie. Często można
usłyszeć opinie, że dieta śródziemnomorska, ze względu na dużą
zawartość węglowodanów (np. makaronu) nie pozwala schudnąć. Nie
jest jednak prawdą. Makaron z warzywami, a nawet chudą rybą czy
drobiem nie tuczy. Niebezpieczny staje się dopiero w towarzystwie tłustego
sosu. Stosowany w regionie Morza Śródziemnego model odżywiania jest
uważany za najzdrowszy wśród diet naturalnych. Wiele badań wykazało,
że dieta ta wywiera znaczący wpływ na zmniejszenie zagrożenia
chorobami, powstającymi na tle wadliwego żywienia. Dieta śródziemnomorska
stosowana w odpowiednich proporcjach, dostarcza wystarczających ilości
energii białka, tłuszczu, wszystkich witamin i składników
mineralnych oraz błonnika, choć niektórzy dietetycy zwracają uwagę,
że tworzą ją produkty z mała ilością bardzo potrzebnego
organizmowi kwasu foliowego i cynku. Stopniowe wprowadzenie tej diety w
rodzinie, od najmłodszych lat, może stanowić istotny elementy
prewencji chorób, powstających na tle wadliwego żywienia, w tym
przede wszystkim choroby niedokrwiennej serca i nowotworów.
Osoby dorosłe mogą stosować dietę
śródziemnomorską przez całe życie. Dostarcza ona więcej białek
pochodzenia roślinnego niż zwierzęcego, co jest ze wszech miar
korzystne. Dużo w niej warzyw i owoców, dzięki czemu zapewnia
potrzebną ilość witamin oraz minerałów. Przygotowanie posiłków
nie wymaga jakichś szczególnych zabiegów. Ten sposób odżywiania
jest bardzo korzystny dla naszego zdrowia, stąd warto go propagować
jako doskonałe uzupełnienie ćwiczeń fizycznych. Aby pozbyć się
nadwagi, dzienny jadłospis powinien dostarczać (w 5 posiłkach) najwyżej
40 g tłuszczu i 1200 kcal.
Żródło:
www.twojadieta.info |