|
Dlatego też wszystkie te składniki
muszą być dostarczane w odpowiedniej ilości wraz z pożywieniem.
Planując ciążę należy przede
wszystkim zabezpieczyć się przed niedoborem kwasu foliowego, należącego
do witamin z grupy B. Groźne są jego niedobory nie tylko w czasie ciąży,
ale również przed zapłodnieniem. Naukowcy stwierdzili bowiem, że
niskie spożycie kwasu foliowego powoduje zwiększone ryzyko urodzenia
dziecka z wrodzoną wadą układu nerwowego i liczne komplikacje w
przebiegu ciąży. Wady te powstają bardzo wcześnie, bo już na przełomie
3. i 4. tygodnia ciąży, kiedy przyszła kobieta najczęściej nie jest
jeszcze świadoma swojego stanu. Dlatego tak ważne jest, aby każda
kobieta przed zajściem w ciążę skontaktowała się wcześniej ze
swoim lekarzem w sprawie przyjmowania preparatów kwasu foliowego.
Powinna również spożywać więcej produktów będących jego dobrym
źródłem.
Z powodu dużego zapotrzebowania na
witaminy i składniki mineralne, przy zwiększonym tylko o 300 kcal
zapotrzebowaniu na energię, mogą u kobiety w ciąży wystąpić
niedobory niektórych składników odżywczych. Szczególnie groźny może
być niedobór żelaza, wapnia, cynku, jodu oraz witaminy E, C i
beta-karotenu. Wówczas lekarz może zalecić - oprócz racjonalnego odżywiania
się - dodatkowe stosowanie preparatów witaminowo-mineralnych.
Warto dodać, że podczas ciąży groźne
mogą być nie tylko niedobory różnych składników, ale również
nadmiary, zwłaszcza witaminy A i D. Powstają one najczęściej na
skutek nadmiernej suplementacji diety preparatami witaminowymi (np.
podczas korzystania jednocześnie z kilku rodzajów preparatów
witaminowo - mineralnych). Należy więc jeszcze raz podkreślić, że
stosowanie i dawkowanie tego rodzaju preparatów powinno być ustalone
przez lekarza prowadzącego ciążę.
Ważnym zagadnieniem przed i w czasie
ciąży jest również odchudzanie się. Obecnie wiele kobiet dba o swoją
sylwetkę, stosując różnego rodzaju diety odchudzające, często źle
zbilansowane i prowadzące do niedoborów składników odżywczych.
Dlatego też nie należy się odchudzać nie tylko w czasie ciąży, ale
również krótko przed jej początkiem. Stwierdzono bowiem, że
kobiety, które zbyt mało przybywają na wadze, często rodzą dzieci z
małą masą urodzeniową.
W okresie ciąży przybieranie na wadze
jest jak najbardziej prawidłowym zjawiskiem. Jednakże przyrost masy
ciała w czasie całej ciąży nie może przekroczyć zalecanych norm.
Podczas ciąży organizm kobiety potrzebuje większej ilości energii i
składników odżywczych. W tym okresie znacząco zwiększa się
zapotrzebowanie na witaminy i składniki mineralne, nawet o 50-100%.
Natomiast kaloryczność dziennej racji pokarmowej powinna być zwiększona
jedynie o 300 kcal.
Najważniejsze zasady diety:
• Posiłki należy urozmaicać. Nie
ma bowiem takiego produktu, który zawierałby wszystkie niezbędne składniki
odżywcze (a jest ich około 60!). Im większa różnorodność posiłków,
tym większe korzyści zdrowotne.
• Pieczywo białe powinno się zastąpić pieczywem razowym. Chleb żytni
razowy ma ok. 3-5 razy więcej składników mineralnych niż pieczywo
jasne, jest także bogatszy w witaminy i błonnik pokarmowy.
• Trzeba pamiętać o dwukrotnym zwiększeniu ilości żelaza w
diecie. Kobieta w ciąży powinna więc dwa razy dziennie jeść mięso,
drób lub wędlinę (zaleca się chude gatunki). Aby poprawić
przyswajanie żelaza, należy spożywać z każdym posiłkiem warzywa i
owoce bogate w witaminę C. Nie wolno również zapominać o rybach - są
one świetnym źródłem wartościowego białka.
• Zaleca się dodawanie do surówek olejów roślinnych - przynajmniej
łyżkę stołową dziennie. Oleje te zawierają niezbędne nienasycone
kwasy tłuszczowe, potrzebne do prawidłowego przebiegu ciąży.
• Konieczne jest zwiększenie spożycia mleka i produktów mlecznych.
Są one bardzo ważne dla kobiety i dziecka, ponieważ zawierają wapń,
witaminę B2, B12 i pełnowartościowe białko. Warto pamiętać, że
produkty o obniżonej zawartości tłuszczu ułatwiają utrzymanie
odpowiedniej wagi ciała.
• Powinno się spożywać co najmniej 1 kg dziennie warzyw i owoców,
które są najlepszym źródłem witamin i składników mineralnych.
• Nie wolno pić alkoholu, trzeba też ograniczyć picie mocnej kawy.
Spożywanie alkoholu podczas ciąży zwiększa ryzyko małej masy
urodzeniowej dziecka i poronienia. To samo niebezpieczeństwo stwarza
kawa.
Żródło: "Żyjmy dłużej" 8 (sierpień)
1999,mgr. Magdalena Makarewicz-Wujec i dr. n. med. Małgorzata Kozłowska-Wojciechowska
z Instytutu Żywności i Żywienia |